Mediterranee algemeen

Paul Theroux- The Pillars of Hercules. A Grand Tour of the Mediterranean.
London: Penguin, 1996 (1e druk 1995).

In The Pillars of Hercules beschrijft Theroux zijn reis langs de kusten van alle landen rond de Middellandse Zee. Hij vertrekt bij de Rots van Gibraltar en eindigt in Ceuta, de Spaanse enclave in Marokko. Volgens de Griekse mythologie vormen deze twee plekken de twee zuilen van Hercules. De mythische figuur Hercules zou het Atlasgebergte- dat Afrika met het Iberisch schiereiland verbond – in tweeën hebben gereten. Aan de ene zijde van de doorgang wierp hij de Rots van Gibraltar neer, aan de ander zijde de rotspunt bij Ceuta.
Theroux is bij tijd en wijle – en vooral bij aanvang van de reis – enorm negatief, denkt dat de hele route bestaat uit ‘tourism as ancestor-worship and the veneration of incoherent ruins’. Zijn reis leidt hem langs de kusten – hij gaat amper het binnenland in, ‘hugging the coast’ – en voert per bus, trein en boot. Hij concentreert zich bewust op de kustlijn. Na afloop concludeert hij dat reizen door de Mediterranee “… was sometimes ancestor-worship and sometimes the oppositie.” En hij besluit terug te komen.

Evelyn Waugh- Labels. A Mediterranean Journal.
London: Methuen, 1991 (1e druk 1930).

Reisverslag van de Britse schrijver Evelyn Waugh (1903-1966). De auteur gaat in 1928 mee op het Noorse cruiseschip Stella Polaris, in ruil voor positieve verhalen over het schip en de cruise in de Mediterranee. Hij bezoekt onder meer Monaco, Napels, Athene, Caïro, Malta, Kreta en Corfu. Het boek is in 1930 gepubliceerd – meer dan 80 jaar geleden – maar grote delen zijn zeer herkenbaar.

Stefan van den Bossche, Koen Vergeer- Naar ‘t zuiderland. Moderne Nederlandstalige dichters langs de Middellandse zee.
Tielt: Lannoo/Atlas, 2002.

Een bloemlezing van meer dan 300 gedichten van Nederlanders en Vlamingen over de Middellandse zee, Spanje, Frankrijk, Italië, de Adriatische kust, Griekenland, Azië en Afrika. Grote namen als Marsman, Albert Verwey, Harry Mulisch, Rutger Kopland, Cees Nooteboom en Gerrit Achterberg, maar ook onbekendere namen. “Veel dichters hebben hun hart, hun gemoed, pen of wat dan ook (zie bijvoorbeeld wat Bert Schierbeek in de Zee van Marmora doet) gedrenkt in azuur,” schrijven de inleiders.

Fernand Braudel- De Middellandse Zee. Deel 1. Het landschap en de mens.
Amsterdam/Antwerpen: Uitgeverij Contact, 1992.

Klassieker van de Franse historicus Fernand Braudel, coryfee van de Annales. In dit deel laat hij zien hoe dwingend de invloed van landschap en klimaat op het leven van de inwoner van de Middellands Zeegebied is geweest.